Iedereen werkt zijn prijslijst bij. Er komt een nieuw seizoen, de tarieven gaan omhoog, en in het systeem staat binnen tien minuten het juiste bedrag.
De zin in je FAQ waar datzelfde bedrag in staat, werkt niemand bij. Die is twee jaar geleden geschreven, staat op een pagina waar je nooit komt, en vertelt je bezoekers vanaf nu iets dat niet meer klopt.
Het probleem is groter geworden, niet kleiner
Dit is altijd zo geweest. Wat er veranderd is: wie je teksten leest.
Een zoekmachine die alleen een lijstje links teruggaf, kon je nog weinig aandoen. Een AI-assistent die de vraag van een bezoeker samenvat, doet iets anders. Die pakt de zin waarin een bedrag staat en geeft hem als antwoord, zonder de prijstabel ernaast te leggen. Staat er een verouderd bedrag, dan is dat vanaf dat moment jouw officiële prijs volgens de machine.
Daar komt je bezoeker mee bij je aan de balie. En je hebt geen verhaal, want het stond op je eigen site.
Feiten zitten op vijf plekken tegelijk
Als je gaat zoeken, valt op hoe verspreid het staat. Een getal zit in de lopende tekst, in een antwoord op een veelgestelde vraag, in de meta-omschrijving, in een omschrijving bij een categorie en soms in de alt-tekst van een foto.
Vermenigvuldig dat met je aantal pagina's en je aantal talen. Bij pagina's en vier talen praat je over ruim honderden of duizenden documenten waar een prijs, een jaartal of een oppervlakte in kan staan. Dat is geen klus die je een middag inplant. Dat is een klus die nooit gebeurt.
Hoe anderen dit oplossen
Voordat ik iets bouwde, heb ik gekeken hoe partijen met veel documentatie dit aanpakken. Er kwamen drie stromingen uit, en alle drie zijn bruikbaar.
De eerste is een verificatiedatum in de metadata. Microsoft doet dat in zijn documentatie: elk document heeft een datum waarop het voor het laatst is nagekeken, en een wekelijkse scan maakt zelf een taak aan zodra die datum te oud wordt. De les die ik daaruit heb overgenomen: die datum is een trigger en geen vrijbrief. Hem ophogen zonder te kijken is erger dan hem laten staan.
De tweede is één bron voor elk feit, en die bron overal insluiten in plaats van overtypen. Technisch de mooiste oplossing, in de praktijk zelden haalbaar voor lopende tekst die lekker moet lezen.
De derde is vergelijken: je hebt de feiten al in een systeem staan, dus leg de tekst ernaast en meld het verschil. Dat is de route geworden, met de verificatiedatum eromheen.
Wat de controle doet
Een nachtelijke ronde loopt de teksten langs en haalt er de getallen uit: bedragen, jaartallen, aantallen, oppervlakten, maten en records. Die legt hij naast wat het systeem erover weet, per pagina en per taal.
Wijkt het af, dan komt er een bevinding met de zin eromheen erbij. Dat laatste is het verschil tussen een bruikbaar rapport en een lijst die niemand opent. Een melding "getal wijkt af" zegt niets. Een melding met de hele zin erbij laat je in twee seconden beslissen of het fout is of niet.
Bij elke bevinding zit een voorstel. Soms is dat het bedrag weghalen. Soms is het het bedrag vervangen door een verwijzing naar je prijsoverzicht, zodat het getal daar op één plek staat. Soms is het een jaartal herschrijven, of een aantal noemen zonder het exacte getal.
De scherpte zit in het afbakenen
De valkuil van zo'n controle is niet dat hij iets mist. De valkuil is dat hij te veel meldt. Een lijst met tweehonderd bevindingen waarvan honderdvijftig onzin zijn, is erger dan geen lijst, want dan stopt iedereen met kijken.
Daarom is elke regel strak afgebakend. Neem een recordgetal. De zin "exemplaren tot twintig kilo" beschrijft wat een bezoeker kan verwachten. De zin "het record staat op negenentwintig kilo" is een claim over een getal dat in het systeem staat. Alleen de tweede telt mee. Zou je ze allebei toetsen, dan wordt elke eerlijke beschrijving een melding.
Hetzelfde geldt voor jaartallen. Een jaartal in een prijsafspraak hoort te kloppen. Een jaartal in het verhaal van de eigenaar over hoe hij begon, is geschiedenis en moet je met rust laten.
Maateenheden horen bij de markt
Eén detail dat verrassend veel oplevert: omrekenen naar de eenheid van het land. Een oppervlakte die op de Nederlandse site in hectare staat, hoort op de Engelse site in acres. Een gewicht in kilo hoort daar in pounds.
Dat is geen cosmetica. Een bezoeker die een getal in een vreemde eenheid ziet, moet rekenen, en een bezoeker die moet rekenen gaat weg. De controle kijkt dus niet alleen of het getal klopt, maar ook of de eenheid bij de taal past.
Wat het oplevert
Twee dingen, en het tweede is het belangrijkste.
Het eerste is dat je content langzamer veroudert. Wijzigt een prijs, dan staat binnen een dag op een lijst welke zinnen erover gaan, in alle talen, met een voorstel erbij. Wat een week handwerk was, is een uur afvinken.
Het tweede is dat je weer getallen in je teksten durft te zetten. Concrete cijfers maken een tekst overtuigend en zoekmachines pakken ze op. De reden dat veel bedrijven ze weglaten, is angst voor achterstallig onderhoud. Neem die angst weg en je kunt scherper schrijven.
Waar het niet over gaat
Een feitencontrole toetst wat je systeem weet. Hij toetst geen meningen en geen beloften. "De vriendelijkste service van de regio" is niet machinaal te controleren, en dat hoeft ook niet.
En hij vervangt geen redacteur. Hij zorgt ervoor dat de redacteur zijn tijd besteedt aan de tekst, en niet aan het opzoeken of een getal van drie jaar oud nog klopt.
Lees ook
Staan er in jouw teksten nog prijzen van vorig jaar? Plan een
. Een eerste ronde over een bestaande site levert doorgaans binnen een dag een lijst op.
Bert